วันนี้จะขอคุยเกี่ยวกับเรื่องเงินๆทองๆแบบชาวบ้านๆให้ฟังอีกสักมุมนะคะ
ความที่ว่าอยู่ในวงการค่าจ้างเงินเดือน หรือเป็น HR สายบริหารค่าตอบแทนและบริหารค่าจ้างเงินเดือนมาเกือบตลอดชีวิตการทำงาน เรียกว่าเป็น "วิชาเอก" ของผู้เขียน ไม่นับว่าแล้วก็ทำหลายอย่างด้วย หมายถึงทำแทบทุก Module ของงานบริหารทรัพยากรมนุษย์ ก็เลยมีบางอย่างที่อยากพูดมานาน
คือก่อนหน้าตอนยังทำงานบริษัท จะพูดอะไรก็พูดลำบากค่ะ เพราะติดเงื่อนไขหลายอย่าง เช่น พูดไปพูดมาเดี๋ยวจะกลายเป็นนำข้อมูลของบริษัทมาเปิดเผยไหม ทำงานในวงการนี้ต้องระมัดระวังมากๆ ทั้งที่เมื่อเกือบสิบปีก่อนยังไม่มีเรื่องการรักษาข้อมูลส่วนบุคคล หรือ PDPA แต่คุณผู้อ่านก็คงจะรู้ ว่าเรื่องเงินเดือนเป็นความลับมาแต่ไหนแต่ไร โดยเฉพาะในมุมของการทำงานบริษัทเอกชน
การบริหารค่าจ้างเงินเดือน ขอเรียกรวมๆแบบนี้ไปก่อน สำหรับในบริษัทเอกชนบางแห่งก็มีสิ่งที่เรียกว่า โครงสร้างเงินเดือน บางแห่งก็ไม่มี
หรือบางแห่ง "มี" แต่ไม่ได้เอามาใช้ หรือบางที "ใช้ไม่เป็น" คือ มีก็เหมือนไม่มีนั่นแหละค่ะ
ผู้เขียนสังเกตว่าบริษัทที่มีโครงสร้างเงินเดือน และมักนำมาใช้อย่างเข้มแข็ง ก็มักจะเป็นบริษัทข้ามชาติ คือบริษัทแม่เขาใช้โครงสร้างเงินเดือนอยู่แล้ว บริษัทลูก หรือบริษัทสาขาที่ตั้งในประเทศไทยก็เลยต้องใช้ค่ะ
ที่จะคุยวันนี้ก็จะแตะๆเรื่องโครงสร้างเงินเดือนไว้แค่นิดเดียว เพราะมันมีเรื่องราวอีกมากมายเป็นมหากาพย์ ไม่รู้ว่าจะมีใครอยากอ่านไหม
เอาเป็นว่าเรื่องเงินเดือนเป็นส่วนหนึ่งของคำว่า ค่าตอบแทนรวม ภาษาเทคนิคเรียก Total Remuneration
ในค่าตอบแทนรวมก็จะประกอบด้วย เงินเดือน ที่ทุกคนต้องรู้จักแน่ กับอีกหลายคำ เช่น ค่าล่วงเวลา ค่าครองชีพ เงินโบนัส ค่ากะ ค่าขึ้นเวร ค่าวิชาชีพ ค่าสารพัด...ฯลฯ คือคำพวกนี้แล้วแต่บริษัทจะตั้งชื่อ แล้วในแต่ละบริษัทก็อาจจะมีคำเรียกไม่เหมือนกัน รูปแบบการจ่าย วิธีการจ่าย อาจต่างกันได้อีก เช่น จ่ายเป็นรายเดือน รายครึ่งเดือน รายวัน จ่ายเหมา จ่ายแบบ Variable Pay หรือ Fixed Pay เป็น Long term Incentive ไหม หรือ Short Term Incentive
สรุปว่าจ่ายเป็นเงินก็แล้วกันนะคะ เอาง่ายๆจะได้มองภาพออก
นอกจากค่าตอบแทนข้างบนที่จ่ายในรูปเงินสด จ่ายพร้อมกันเข้าบัญชีคุณในวันเงินเดือนออก แต่ใน Pay Slip ก็จะระบุเอาไว้ว่าเป็นค่าอะไรบ้าง นอกจากนี้จะมีค่าตอบแทนที่ไม่ได้มาในรูปตัวเงินอีกค่ะ ซึ่งเราอาจจะลืมคิดไป
อย่าลืมพวกสวัสดิการต่างๆนานาอีกหลายอย่างมาก ที่แฝงไว้ในนโยบายด้านค่าตอบแทนอีกค่ะ พวกนี้ไม่ได้เห็นเป็นเงินเข้าบัญชี แต่มีไว้รองรับยามเราเจ็บป่วยบ้าง ครอบครัวเจ็บป่วยบ้าง พวกเงินกู้ฉุกเฉิน พวกเบี้ยประกันกลุ่ม ทั้งแบบประกันชีวิต ประกันสุขภาพ เงินช่วยเหลืองานศพ ฯลฯ สารพัดค่ะ
ถ้าเป็นกลุ่มข้าราชการก็น่าจะมีพวกเงินบำนาญหลังเกษียณที่มีสูตรคำนวณตายตัว
สิ่งเหล่านี้จะถูก pack รวมเป็น package การจ้าง ในแต่ละตำแหน่ง แต่ละระดับ (ระดับพนักงานทั่วไป ระดับผู้บริหาร เป็นต้น) ล้วนจะถูกออกแบบให้ต่างกันไปอีก ใครได้มากได้น้อยก็มีปัจจัยหลายตัวเกี่ยวข้อง เล่าได้อีก 3 วันไม่จบ5555
สรุปอีกที ค่าจ้างมีสองแบบใหญ่ๆ คือแบบเป็นเงิน กับแบบไม่เป็นเงิน
ที่จะพูดวันนี้ว่ามันกำหนดชีวิตยังไง ก็จะ focus แค่กลุ่มพนักงานบริษัท กับข้าราชการ
มาดูข้าราชการกันก่อนนะคะ พูดเฉพาะกลุ่มที่เขามีบำนาญใช้หลังเกษียณ (คือข้าราชการเขาก็มีของเขาหลายบัญชี หลายประเภทมาก เช่น ตำรวจ ทหาร ครู แพทย์ ซึ่งผู้เขียนไม่ได้รู้ลึกนะคะ)
ที่ระบบถูกออกแบบมาคือ Total Remuneration ของข้าราชการเขามีเงินบำนาญอยู่ด้วย ดังนั้นเขาจะมาได้เงินเดือนเยอะๆเต็มเหนี่ยวอย่างพนักงานบริษัทเอกชนคงจะยากค่ะ มันจะกินงบประมาณมหาศาล เขาก็ต้องคำนวณให้ดีว่าจ้างหนึ่งคน แต่ต้องจ่ายให้จนคนนั้นตาย แถมสวัสดิการระหว่างยังไม่เกษียณก็จ่ายยันคู่สมรสและบุตรด้วยนั้นมันต้องใช้เงินเท่าไหร่????
ดังนั้นระหว่างทางชีวิตการทำงานของข้าราชการจะเหนื่อยหนักมาก เงินเดือนน้อย แต่รายล้อมด้วยหนี้สิน เพราะทนทานไม่ได้ ต่อกระแสสังคม และการตลาด ที่หลอกล่อให้ต้องจ่ายเพื่อให้เหมือนๆกับคนอื่น... ไหนจะต้องส่งลูกเรียน ผ่อนรถ ทำให้พบว่าข้าราชการจำนวนมากติดบ่วงหนี้สินมหาศาลไปยันเกษียณ ไม่รู้หนี้จะใช้หมดไหม
ที่เป็นแบบนี้เพราะ "ค่าตอบแทนรวม" กำลังกำหนดชีวิตให้ต้องเป็น
แต่ถ้าคุณรู้ก่อน...ก็อาจมีทางรอด
ทางรอดก็คือถ้ามีหนี้ ก็ต้องรีบหลุดออกมาให้ได้ค่ะ
ส่วนกลุ่มพนักงานบริษัทเอกชน แม้ค่าตอบแทนรวมจะถูกออกแบบมาไม่เหมือนกัน แต่ผู้เขียนพบว่า ปัญหาการมีหนี้สินจำนวนมาก บางทีก็ไม่ค่อยต่างกันนะคะ
ใครว่าพวกมีเงินเดือนเยอะ จะไม่สร้างหนี้ พวกนี้ก็สร้างหนี้ได้เยอะกว่าอีก เพราะคิดว่าตัวเองเงินเดือนเยอะ คือคงน่าจะรอด แต่การมีเงินเดือนสูงก็ทำให้ธนาคารสามารถให้สินเชื่อได้สูงไปด้วย แปลว่ามีหนี้ได้ก้อนใหญ่กว่า เหมือนเป็นอภิสิทธิ์ชนซะงั้น
ช่วงปลายปี ผู้เขียนได้ยินบ่อยค่ะ พนักงานรอบริษัทจ่ายโบนัสสิ้นปี หลายคนนั่งยิ้ม วางแผนว่าจะซื้ออะไรดีนะ มือถือรุ่นใหม่ดีไหม หรือไปเที่ยวต่างประเทศ บางคนบอกจะรีบเอาไปใช้หนี้ก็มี
หลายคนมาคอยแอบมองผู้เขียนด้วย555 ว่ากำลังยุ่งอยู่ไหม ถ้าดูงานยุ่ง แปลว่าปีนี้น่าจะได้โบนัส บางคนก็มาถามเอาตรงๆเลยค่ะ ว่าปีนี้จ่ายไหม? คือทุกคนรอค่ะ
คือมีช่วงหนึ่งที่ผู้เขียนคิดอยากซื้อบ้านเป็นของตัวเอง อุตส่าห์ไปจองเรียบร้อย แถมจ้างผู้เชี่ยวชาญมาตรวจรับสภาพบ้านก่อนเซ็นสัญญา สุดท้ายไม่ได้ซื้อค่ะ อยากรู้มั้ย...ว่าทำไม
ผู้เขียนมาคำนวณค่าผ่อนรายเดือน กับจำนวนดอกเบี้ย แล้วจำนวนรวมที่ต้องจ่ายเมื่อผ่อนครบ พอคำนวณเสร็จแทบตกเก้าอี้ค่ะ เพราะกลายเป็นว่าบ้านหลังนี้จะแพงขึ้นอีกเท่าตัว เช่น บ้านราคา 3 ล้าน แต่จ่ายเข้าจริงจะกลายเป็นเกือบ 6 ล้าน!!!!!
ต่อให้มี Promotion จ่าย Fix ดอกเบี้ยต่ำๆในช่วงปีแรกๆก็ตาม แต่ยังไงก็โดนดอกเบี้ยกินแทบหมดค่ะ ไหนจะมีเรื่องต้องจ่ายประกันคุ้มครองเครดิต คล้ายๆประกันสินเชื่ออีก ตอนนั้นเลยโทรไปยกเลิกเลยค่ะ ไม่เซ็นสัญญาแล้ว เงินจองโดนยึดค่ะ แต่ก็ดีกว่าต้องจ่ายเกือบหกล้านนะคะ หรือสองเท่าของราคาบ้านค่ะ
พนักงานธนาคารที่เคยโทรมาเสนอสินเชื่อยังค่อนขอดผู้เขียนเลยว่า คิดอย่างผู้เขียน หมายถึงเอาไปคำนวณอย่างนั้นออกมา คงไม่มีใครซื้อบ้านหรอก (อ้าวววววว)
ไม่ซื้อก็ดีแล้วค่ะ เพราะไม่รู้ว่าอนาคตหลังจากนั้นมาประมาณ 3 ปี...ผู้เขียนต้อง early retire สิคะ 😅😅😅
จึงอยากจะบอกอีกหลายคนว่า ถ้าเป็นพนักงานบริษัทเอกชน แล้วมีความจำเป็นต้องซื้อบ้าน เวลาโบนัสออก หรือได้เงินก้อนมา ก็ให้รีบเอาไปโปะบ้านนะคะ คือจะได้ผ่อนหมดเร็วๆ แล้วยอดดอกเบี้ยที่ต้องจ่ายให้ธนาคารมันคำนวณจากเงินต้น ก็จะได้จ่ายน้อยลงค่ะ
ที่พูดมาทั้งหมด...คือทั้งพนักงานบริษัทเอกชน และข้าราชการ ต่างมีหนี้ค่ะ
แต่พนักงานบริษัทเอกชนไม่มีบำนาญแบบข้าราชการนะคะ มีแค่เงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (ถ้าบริษัทมีให้) กับบำนาญชราภาพจากประกันสังคม เคยลองคำนวณไหมคะว่าพอใช้ไปตลอดชีวิตหรือเปล่า แล้วเงินก้อนนั้นคุณยังต้องบริหารเองอีกต่างหาก
ถ้าไม่รีบโปะหนี้ให้หมดเร็ว แล้วรีบเก็บเงินไว้รองรับชีวิตหลังเกษียณ...แทบไม่อยากคิดเลยค่ะ ว่าตอนแก่จะลำบากแค่ไหน
ส่วนข้าราชการเขามีบำนาญตอนแก่ แบบที่ไม่ต้องบริหารเงินเองซะด้วย ถึงวันก็มีเงินโอนเข้าบัญชีให้ทุกเดือน แต่เขาก็ไม่มีเงินโบนัสก้อนใหญ่ๆมาช่วยโปะระหว่างทาง ชีวิตเขาก็ยากลำบากตลอดเส้นทางการทำงานเหมือนกันค่ะ แล้วนี่เส้นทางมันก็แสนยาวไกลนะคะ...กว่าจะถึงวันเกษียณ
บทความนี้ ไม่ได้บอกว่าชีวิตใครดีกว่าใคร หรือ ใครแย่กว่าใคร แต่พยายามจะบอกว่า...ถ้ารู้แล้วคุณจะบริหารจัดการมันได้ดีขึ้นนะคะ
พนักงานบริษัท...ชีวิตก็ไม่ได้มีความมั่นคงนัก เขาจะให้ออกเมื่อไหร่ก็ไม่รู้ จ่ายสูงจริง แต่ก็พร้อมเตะออกจากเกม ถ้าเกิดอะไรขึ้นมา บริษัทต้องรอด แต่คุณล่ะ?...เตรียมตัวกันไว้ก่อนดีกว่าค่ะ
หวังว่าจะมีประโยชน์นะคะ....ขอบคุณที่ติดตามอ่านค่ะ
หมายเหตุ: เรื่องจะซื้อบ้านแล้วทิ้งเงินจองนั้นเป็นเรื่องจริงค่ะ ความจริงคืออยากได้บ้านหลังนั้นมาก เสียใจไปเป็นเดือนที่ต้องทิ้งเงินจอง และอดมีบ้านเป็นของตัวเอง ทุกวันนี้ยังเก็บเอกสารเสนอขายกับแผ่นโบรชัวร์ของบ้านหลังนั้นเอาไว้เตือนใจ ว่าในฝันก็อยากได้บ้านแบบนี้ มันเจ็บปวด และควรต้องจำไว้


















